قفل هرمز بر همه کالاها

وقتی اولین گزارش‌ها از حمله امریکا و اسراییل به ایران و درگیری‌های خلیج فارس منتشر شد، همه‌چیز برای دنیا شبیه یک بحران نظامی مقطعی به نظر می‌رسید. اما همان روزهایی که کشتی‌ها یکی‌یکی پشت دهانه تنگه هرمز متوقف می‌شدند و جرئت عبور نداشتند، نشانه‌ها کاملاً روشن بود که این بار با یک بحران اقتصادی طرفیم، نه فقط یک پرونده امنیتی.

تنگه‌ای که تنها ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند، چند هفته است که تقریباً «بسته» مانده؛ اتفاقی که برای اقتصاد جهانی چیزی کمتر از یک تکانه بزرگ نبود.

گزارشی از هزینه‌های نظامی؛ اما اصل ماجرا جای دیگری است

در روزهای اول، تمرکز تحلیل‌ها روی هزینه مستقیم دخالت نظامی آمریکا بود. مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی برآورد کرد که تنها در ۱۲ روز نخست، چیزی نزدیک به ۱۲.۷ میلیارد دلار هزینه نظامی ثبت شده؛ رقمی که تا اول آوریل می‌تواند به ۳۵ میلیارد دلار برسد. این یعنی هر خانوار آمریکایی، فقط بابت بعد نظامی بحران، حدود ۲۶۰ دلار بار مالی تحمل کرده است.

اما همان‌طور که راجر پیلک، پژوهشگر ارشد، هشدار داده بود: صورت‌حساب واقعی این جنگ را نه دولت آمریکا، که “مصرف‌کننده آمریکایی” می‌پردازد؛ آن هم مستقیماً از جیب خودش.

برآورد او نشان می‌دهد خانوارهای آمریکایی از زمان بسته‌شدن تنگه هرمز تا امروز، به‌طور متوسط ماهانه حدود ۷۵ دلار هزینه بیشتر تحمل کرده‌اند؛ و اگر همین روند ادامه پیدا کند، این فشار می‌تواند تا ماه‌های آینده به ۴۰۰ دلار در ماه برسد.

فشار سوخت؛ از پمپ‌بنزین تا کامیون‌های جاده

در ردیف اول این فشار، سه سوخت کلیدی قرار دارند: بنزین، گازوئیل و سوخت جت. بسته‌بودن تنگه هرمز باعث شد قیمت گازوئیل در آمریکا به ۵.۴۵ دلار برای هر گالن برسد؛ جهشی نزدیک به ۴۵ درصد. تحلیل‌گران سوخت می‌گویند اگر تردد در این گلوگاه استراتژیک به حالت عادی برنگردد، باید منتظر قیمت‌های ۶ دلاری هم بود.

بنزین هم از مرز روانی ۴ دلار عبور کرد و سناریوی ۵ دلار کاملاً روی میز است. این افزایش فقط برای رانندگان دردسرساز نشده؛ تقریباً سه‌چهارم بار آمریکا با کامیون جابه‌جا می‌شود و گازوئیل عملاً خون جاری در رگ‌های زنجیره تأمین است. وقتی قیمت آن بالا می‌رود، چند هفته بعد قیمت مواد غذایی، لوازم خانه، پوشاک و حتی خریدهای آنلاین بالا می‌رود.