تولید موبایل در انتظار حمایت ارزی؛ صنعتی ۳ میلیارد دلاری بدون نقشه راه مشخص

به گزارش شاخص ۳۶۰،– در حالی که سیاست‌گذاران طی سال‌های اخیر بارها بر ضرورت توسعه تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات تأکید کرده‌اند، صنعت تلفن همراه همچنان با چالش‌های متعددی در حوزه تأمین ارز و نبود برنامه‌ای منسجم برای حمایت از تولید مواجه است. فعالان این صنعت معتقدند در شرایطی که بازار تلفن همراه سالانه بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد دلار گردش مالی و ارزی دارد، این حوزه می‌تواند به یکی از محورهای مهم توسعه تولید و داخلی‌سازی تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه سیاست‌های حمایتی و ارزی متناسب با این هدف تدوین شود.

سه ماه بدون تخصیص ارز؛ تولیدکنندگان در انتظار تصمیم دولت

بررسی وضعیت صنعت تلفن همراه نشان می‌دهد در سه ماه نخست سال جاری هیچ تخصیص ارزی برای ثبت سفارش‌های این حوزه انجام نشده است. هرچند محدودیت منابع ارزی کشور یکی از دلایل اصلی این وضعیت عنوان می‌شود، اما فعالان صنعت موبایل معتقدند در کنار مدیریت منابع ارزی، باید راهبرد مشخصی برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی نیز تعریف شود.

به اعتقاد آنها، توقف یا کندی تخصیص ارز می‌تواند علاوه بر تأثیرگذاری بر واردات، برنامه‌های توسعه‌ای واحدهای تولیدی و سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این بخش را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

تولید موبایل؛ ظرفیتی مغفول در سیاست صنعتی کشور

در سال‌های اخیر برخی شرکت‌ها با هدف مونتاژ و افزایش عمق ساخت داخل در حوزه تلفن همراه سرمایه‌گذاری کرده‌اند. با این حال، فعالان این صنعت معتقدند حمایت‌های لازم برای توسعه این سرمایه‌گذاری‌ها به اندازه کافی فراهم نشده است.

کارشناسان می‌گویند در گام نخست، تخصیص ارز به واحدهایی که در حوزه تولید تلفن همراه سرمایه‌گذاری کرده‌اند، می‌تواند زمینه حفظ ظرفیت‌های موجود و توسعه تولید را فراهم کند. این اقدام نه تنها به تقویت تولید داخلی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند در بلندمدت بخشی از نیاز بازار را از طریق تولید داخل تأمین کند.

روند نزولی تخصیص ارز به صنعت موبایل

بررسی روند چند سال گذشته نشان می‌دهد میزان ارز تخصیص‌یافته به حوزه تلفن همراه به تدریج کاهش یافته است. اگرچه بخشی از این روند به محدودیت‌های ارزی کشور بازمی‌گردد، اما کارشناسان تأکید دارند که کاهش مستمر منابع ارزی بدون ارائه یک برنامه جایگزین برای توسعه تولید داخلی، می‌تواند آینده این صنعت را با ابهام مواجه کند.

به باور فعالان اقتصادی، حمایت از تولید تنها با محدود کردن واردات محقق نمی‌شود، بلکه باید همزمان زیرساخت‌های تولید، تأمین قطعات، انتقال فناوری و دسترسی به منابع مالی نیز تقویت شود.

بازار ۳ میلیارد دلاری؛ فرصتی برای داخلی‌سازی

بازار تلفن همراه ایران یکی از بزرگ‌ترین بازارهای کالایی کشور محسوب می‌شود و سالانه بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد دلار نیاز ارزی دارد. همین حجم قابل توجه بازار باعث شده بسیاری از کارشناسان از آن به عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم توسعه صنعتی کشور یاد کنند.

به اعتقاد آنها، اگر برنامه‌ای بلندمدت برای توسعه تولید تلفن همراه تدوین شود، می‌توان به تدریج سهم تولید داخل را افزایش داد و بخشی از ارزش افزوده این بازار بزرگ را در داخل کشور حفظ کرد.

البته تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر، حمایت‌های دولتی، ثبات مقررات و دسترسی مناسب تولیدکنندگان به ارز و مواد اولیه است.

نیاز به یک استراتژی منسجم در دوره جدید اقتصادی

فعالان صنعت تلفن همراه معتقدند مهم‌ترین نیاز امروز این بخش، تدوین یک استراتژی منسجم و بلندمدت است؛ راهبردی که در آن نقش واردات، تولید، داخلی‌سازی و حمایت‌های ارزی به صورت شفاف مشخص شده باشد.

به گفته آنها، در شرایط جدید اقتصادی کشور، صنعت تلفن همراه می‌تواند از یک بازار صرفاً مصرفی و وارداتی به یکی از حوزه‌های مهم تولیدی تبدیل شود. اما تحقق این هدف مستلزم آن است که سیاست‌های حمایتی از مرحله شعار فراتر رفته و در قالب تخصیص ارز، مشوق‌های سرمایه‌گذاری و حمایت از تولیدکنندگان داخلی اجرایی شود.

در چنین شرایطی، آغاز تخصیص ارز به واحدهای تولیدی از تابستان می‌تواند نخستین گام عملی برای شکل‌گیری یک سیاست صنعتی جدید در حوزه تلفن همراه باشد؛ سیاستی که هدف نهایی آن افزایش سهم تولید داخل از بازاری چند میلیارد دلاری و کاهش وابستگی به واردات خواهد بود.